SMART-subdoelstellingen en concrete acties

Subdoelstelling 1 – Digitale geletterdheid van leerlingen versterken 

SMART-doel 

Tegen het einde van het schooljaar heeft minstens 80% van de leerlingen deelgenomen aan twee activiteiten rond mediawijsheid en digitale vaardigheden. 

Concrete acties 

• Workshops rond fake news, online veiligheid en sociale media. 

• Creatieve digitale workshops zoals programmeren, video maken of robotica. 

• Integratie van mediawijsheid in verschillende lessen. 

Samenwerking 

• Mediawijs 
  voorziet lesmateriaal en mediawijsheidsactiviteiten. 

• Link in de Kabel 
  organiseert interactieve workshops rond digitale vaardigheden en mediawijsheid. 

• School 
  integreert deze activiteiten in het curriculum en begeleidt leerlingen. 

Subdoelstelling 2 – Digitale ongelijkheid bij leerlingen verkleinen 

SMART-doel 

Binnen één schooljaar wordt de digitale situatie van alle leerlingen in kaart gebracht, zodat leerlingen met beperkte toegang tot digitale middelen extra ondersteuning kunnen krijgen. 

Concrete acties 

• Bevraging bij leerlingen en ouders over digitale toegang thuis. 

• Extra oefenmomenten op school voor leerlingen met minder digitale ondersteuning thuis. 

• Gebruik van inclusieve digitale leermiddelen. 

Samenwerking 

• Kenniscentrum Digisprong 
  ondersteunt de school bij het ontwikkelen van een inclusief ICT-beleid en het kiezen van geschikte digitale leermiddelen. 

• Link in de Kabel 
  organiseert activiteiten waarbij leerlingen toegang krijgen tot digitale toestellen en vaardigheden ontwikkelen. 

• School 
  zorgt voor begeleiding en extra oefenkansen. 

Subdoelstelling 3 – Digitale competenties van leerkrachten versterken 

SMART-doel 

Binnen twee schooljaren volgt minstens 70% van de leerkrachten een professionalisering rond digitale didactiek en mediawijsheid. 

Concrete acties 

• Vormingen rond digitale didactiek en mediawijsheid. 

• Uitwisseling van goede praktijken tussen leerkrachten. 

• Integratie van digitale tools in lessen op een pedagogisch verantwoorde manier. 

Samenwerking 

• Kenniscentrum Digisprong 
  biedt professionalisering, tools en ondersteuning rond digitale onderwijspraktijken. 

• Mediawijs 
  ondersteunt leerkrachten met vormingen rond mediawijsheid. 

• School 
  organiseert studiedagen en stimuleert kennisdeling. 

Subdoelstelling 4 – Ouders ondersteunen in digitale opvoeding 

SMART-doel 

Tegen het einde van het schooljaar neemt minstens 50% van de ouders deel aan een infosessie rond mediagebruik en digitale opvoeding. 

Concrete acties 

• Ouderavonden rond schermgebruik, sociale media en online veiligheid. 

• Praktische tips voor ouders rond digitale opvoeding. 

• Ondersteuning voor ouders die minder digitale vaardigheden hebben. 

Samenwerking 

• De Schoolbrug 
  ondersteunt de school in het versterken van de samenwerking met ouders. 

• Mediawijs 
  levert inhoudelijke expertise rond mediaopvoeding. 

• School 
  organiseert infosessies en communicatie met ouders. 

Subdoelstelling 5 – Digitale inclusie versterken via het Digiplan 

SMART-doel 

Binnen één schooljaar ontwikkelt de school, in lijn met het Vlaamse Digiplan, concrete maatregelen rond digitale inclusie zodat alle leerlingen toegang hebben tot noodzakelijke digitale middelen en ondersteuning. 

Concrete acties 

• Opstarten van een uitleendienst voor laptops of tablets voor leerlingen uit kwetsbare gezinnen.  

• Gebruikmaken van Digiplan-middelen voor de aankoop van extra digitale infrastructuur.  

• Opstellen van afspraken rond betaalbaarheid en digitale toegankelijkheid voor alle leerlingen.  

• Ouders informeren over uitleenmogelijkheden en digitale ondersteuning.  

• Extra ondersteuning voorzien voor leerlingen met beperkte digitale vaardigheden.  

Samenwerking 

• Kenniscentrum Digisprong 
  ondersteunt de school bij het uitwerken van een inclusief ICT-beleid en het inzetten van Digiplan-middelen. 

• Link in de Kabel 
  biedt ondersteuning rond digitale inclusie en toegang tot digitale middelen. 

• School 
  zorgt voor de organisatie van de uitleendienst, begeleiding van leerlingen en communicatie met ouders. 

Samenwerken aan digitale gelijke kansen: een sterke conclusie

Echte verandering realiseer je niet alleen. Door samen te werken met verschillende partnerorganisaties kan de school digitalisering op een inclusieve en sociaal rechtvaardige manier vormgeven. Elke partner brengt daarbij zijn eigen sterktes mee: Mediawijs ondersteunt rond mediawijsheid, Digisprong helpt bij digitale onderwijsontwikkeling, De Schoolbrug versterkt de samenwerking met ouders en Link in de Kabel biedt praktijkgerichte activiteiten rond digitale vaardigheden.

Deze aanpak sluit bovendien naadloos aan bij de recente investeringen van de Vlaamse Regering binnen het Digiplan (2025). Scholen krijgen extra middelen om hun digitale infrastructuur uit te bouwen, maar worden tegelijk aangemoedigd om bewust in te zetten op digitale inclusie, uitleendiensten en een doordacht ICT-beleid.

Door deze gezamenlijke inspanningen kan digitalisering uitgroeien tot wat het echt zou moeten zijn: een hefboom voor gelijke kansen. Zo krijgen alle leerlingen, ongeacht hun thuissituatie, toegang tot kwaliteitsvolle digitale middelen én de kans om zich te ontwikkelen en volwaardig deel te nemen aan een steeds digitalere samenleving.

De theorie achter het plan: waarom deze aanpak werkt

Dit samenwerkingsplan is niet toevallig opgebouwd. Het steunt op verschillende sterke theoretische inzichten rond sociale rechtvaardigheid in het onderwijs.

Het Mattheuseffect: ongelijkheid versterken of doorbreken?

Het Mattheuseffect toont hoe ongelijkheid zichzelf kan versterken: leerlingen die al voordelen hebben, bouwen die verder uit, terwijl anderen achterop raken. In een digitale context zien we dat heel duidelijk: leerlingen met toegang tot technologie en ondersteuning halen meer uit digitale leermiddelen dan leerlingen zonder die kansen.

Dit plan probeert dat mechanisme bewust te doorbreken. Door de digitale situatie van leerlingen in kaart te brengen en extra oefenmomenten te voorzien, wordt er gericht ingezet op ondersteuning voor wie die het meest nodig heeft. Zo worden ongelijkheden niet versterkt, maar actief gecompenseerd.

Proportioneel universalisme: iedereen mee, maar niet op dezelfde manier

Een tweede belangrijk uitgangspunt is proportioneel universalisme. Dat betekent dat ondersteuning er is voor iedereen, maar dat leerlingen met grotere noden extra hulp krijgen.

In de praktijk vertaalt zich dat in een dubbele aanpak: alle leerlingen nemen deel aan activiteiten rond mediawijsheid en digitale vaardigheden, terwijl leerlingen met minder digitale ondersteuning extra begeleiding krijgen. Zo werkt de school tegelijk inclusief én doelgericht.

Maatschappelijke kwetsbaarheid: de rol van de school

Kwetsbaarheid ontstaat niet alleen bij leerlingen zelf, maar ook in de interactie met systemen zoals school. Wanneer leerlingen herhaaldelijk negatieve ervaringen opdoen, kan dat hun motivatie en betrokkenheid ondermijnen.

Daarom zet dit plan in op positieve ervaringen met digitalisering. Door leerlingen te ondersteunen in digitale vaardigheden en hen succeservaringen te laten opdoen met technologie, wordt vermeden dat digitalisering een nieuwe drempel of uitsluitingsmechanisme wordt.

Biesta’s drie functies van onderwijs als kompas

Tot slot sluit het plan mooi aan bij de drie onderwijsdoelen van Gert Biesta, die samen een krachtig kompas vormen:

• Kwalificatie: leerlingen ontwikkelen de digitale vaardigheden die nodig zijn in de samenleving
• Socialisatie: leerlingen leren verantwoord omgaan met media en respectvol communiceren online
• Subjectivering: leerlingen worden gestimuleerd om kritisch na te denken over informatie en hun eigen rol in de digitale wereld

Van plannen naar praktijk: overzicht en opvolging

Schematisch overzicht: